Project Description

VAN TOEN TOT NU

Het óudste koffiehuis & het láátste Volkshuis van Nederland

In het centrum van Zutphen ligt het prachtige monumentale pand waarin sinds 1898 koffiehuis Het Volkshuis is gevestigd. In de volksmond wordt het ook wel ”de huiskamer van Zutphen “genoemd.

In 1875 werd de Volksbond tegen drankmisbruik opgericht, de eerste voorzitter bepleite vergaande maatregelen om de drankmisbruik tegen te gaan. Zes jaar later, in 1881 werd de Drankwet behandeld en ook aangenomen in het parlement. Hoog in het vaandel stonden “Ontwikkeling en zelfbeheersing, huiselijk geluk en welvaart”. In 1889 werd een afdeling van de Volksbond opgericht in Zutphen. Het idee was destijds dat je best wel vrolijk mocht zijn maar dat dat niet hoefde te ontaarden in dronkenschap.

De éérste opening vond plaats op zondag 4 september 1898.

De kracht berichte hierover het volgende:  “Verschillende personen gaven als hunne mening te kenne dat een inrichting als de Blauwe winkel, maar dan van vrijblijvende aard, uitstekend in Zutphen op zijn plaats zou zijn met bijvoorbeeld daaraan verbonden een goed en zeer billijk volkslogement.”

In december 1898 was het zover, de definitieve opening van het Volkshuis Zutphen. Al in 1907 werd het tevens een logement met maar liefst 16 bedden. Deze waren vrijwel elke nacht bezet.

1923 was het jaar dat er voor het laatst alcohol geschonken werd. Destijds was er wel veel discussie over; het Volkshuis zou zonder alcohol niet kunnen overleven!

In 1930 kocht de vereniging het pand aan de Houtmarkt. Het werd een clubgebouw waar meer dan 60 verenigingen onderdak vonden.

Het vaststellen van de prijzen heeft in het verleden altijd geleid tot veel discussie en urenlange vergaderingen van het bestuur. Maar alle prijsstijgingen ten spijt moest het Volkshuis tussen 1978 en 1980 gered worden. De Haagse volksbond stelde voor om de Volkshuizen te sluiten en er een tussenhuis van te maken in het kader van resocialisatie. Het Volkshuis deed destijds een beroep op de gemeente om subsidies. Het ving immers weel WAO-er en AOW-er op. Maar de gemeente liet niets van zich horen.

De oorzaak van de terugloop in gasten en gebruikers van de zalen, lag volgens enkelen in het feit dat er geen alcohol geschonken werd en deels aan de opening van het zwaar gesubsidieerd theater.Hierbij was ook nog een hoognodige verbouwing en reorganisatie noodzakelijk, welke meer dan 100.000 gulden zou gaan kosten.

Vanaf 1979 tot 1987 lopen de tekorten verder op ondanks een bijdrage van de gemeente van 15.000 gulden (1985) en tussen 1986 en 1991 subsidieert de gemeente het Volkshuis met 20.000 gulden per jaar. Ondanks deze inkomsten staakt de vereniging in 1987 haar betrokkenheid en komt de Koninklijke Algemene Vereniging Volksbond tegen Drankmisbruik ten einde.

Anno 1988 vond met name de PVDA (op dat moment aan de absolute macht in Zutphen) dat het Volkshuis niet kon en mocht sluiten. Op dat moment sloegen een aantal zorginstellingen de handen ineen om het Volkshuis te redden.

Naast de bestaande horecafunctie is, tot op de dag van vandaag, het Volkshuis sinds 1988 tevens een leer-/werkbedrijf voor mensen met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt. Middels een leer-/werktraject doet men werkervaring op in de horeca. Daarnaast bieden zij velen een plek in de samenleving met structuur, regelmaat en handvaten voor participatie in de hedendaagse maatschappij.

MEER OVER HET VOLKSHUIS